Τα δίδυμα τραγούδια του Βασίλη

Το πότε τελειώνει ο ορός «επανεκτέλεση» και ξεκινάει ο όρος «ανακατασκευή» είναι δύσκολο να οριστεί, και δεν είμαι ούτε ειδικός άλλωστε. Όταν όμως τραγούδια ερμηνεύονται με πολύ διαφορετική μουσική, τραγουδιστή και τίτλο, τότε κερδίζουν την δική τους υπόσταση στην μορφή δίδυμων τραγουδιών. Το μόνο που τα ενώνει είναι οι στίχοι και ίσως η μελωδία σε μερικές περιπτώσεις. Παρόμοια αλλά με αντίθετη σχέση είναι και το «Άξιον Εστί» με το κυπριακό «Τριανταφυλλιά» που έχουν την ίδια μουσική αλλά διαφορετικούς στίχους. 

Δυο τραγούδια που εμπίπτουν στην κατηγορία «δίδυμων» τραγουδιών σύμφωνα με αυτό τον προσδιορισμό είναι και τα ακόλουθα που ερμήνευσε ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου.

Το πρώτο τιτλοφορήθηκε «Όλα για πάρτη σου» και ερμηνεύτηκε για πρώτη φορά από τον Βασίλη. Ένα τραγούδι με μουσική του Χριστόφορου Κροκίδη όμως κάτι του έλειπε. Αυτό το κάτι το βρήκε ο Θάνος Μικρούτσικος και του έδωσε νέα μελωδία. Ερμηνεύτηκε 5 χρόνια μετά από τον Δημήτρη Μητροπάνο, με τίτλο «Λούνα Παρκ» και είχε τρομερή επιτυχία. 

Η διόρθωση είχε πετύχει!

Αντίθετα, αρκετά χρόνια μετά βρέθηκε ο Βασίλης να "διορθώνει" τραγούδι με επιτυχία. Αυτό ήταν «Το άγριο πλήθος» του εκπληκτικού Σταμάτη Μεσημέρή. Ενός δημιουργού που ανάτρεψε την ελληνική ροκ σκηνή, έδωσε αρκετές επιτυχίες σε ερμηνευτές και δημοσίευε τραγούδια του χωρίς να διεκδικεί δικαιώματα και χρήματα. 15 χρόνια μετά την πρώτη εκτέλεση οι στίχοι ήταν έτοιμοι να ξαναζωντανέψουν σε πιο ροκ μορφή κάτω από το όνομα «Σόφη»

Σοπιλιφ

Άννα μην κλαις

1978

Ποίηση: Μπέρτολτ Μπρεχτ

Απόδοση στα ελληνικά: Μάριος Πλωρίτης

Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος

Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Κουτράς

Ερωτικό

Στίχοι: Ναπολέων Λαπαθιώτης

Μουσική: Νίκος Ξυδάκης

1987

Η ιστορία του τραγουδιού «Ερωτικό» που ερμηνεύει η Ελευθερία Αρβανιτάκη δείχνει άλλη μια φορά πόσο «ροκ» κρύβεται σε ένα τραγούδι. Στίχοι που ανάμεσα σε άλλα συνδέονται με Κύπρο, στρατό, Καβάφη, ομοφυλοφιλία, χρεωκοπία, αυτοκτονία.

Πράγματα που δεν έκανες

Λέει ο Λεο Μπουσκάλια στην διάλεξη του:

"Τώρα είναι η στιγμή να αγοράσεις το φόρεμα! Τώρα είναι η στιγμή να προσφέρεις τα λουλούδια. Τώρα είναι η στιγμή να κάνεις το τηλεφώνημα! Τώρα είναι η στιγμή να γράψεις το σημείωμα! Τώρα είναι η στιγμή ν' απλώσεις το χέρι σου και να αγγίξεις τον άλλο! Τώρα είναι η στιγμή να πεις χωρίς να ζητάς ανταπόδοση: «Είσαι σημαντικός για μένα. Καμιά φορά φαίνεται να το ξεχνάω. Η ζωή μου θα ήταν άδεια χωρίς εσένα». Κατά την διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ, μια από τις γλυκύτατες φοιτήτριες μου ήρθε και μου άφησε ένα ποίημα στο γραφείο μου. Το ονόμασε πράγματα που δεν έκανες"

Ζαβαρακατρανεμια

Στίχοι: Γιάννης Μαρκόπουλος

Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος

Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Μαρκόπουλος 1968

Τι είναι αυτό που κάνει ένα τραγούδι επιτυχημένο; Από τον όρο επιτυχημένο φυσικά δεν εννοώ τις πωλήσεις ή το πόσες φορές θα παίξει στο ραδιόφωνο ή πόσα κλικς και likes θα πάρει, αλλά την ικανότητα του τραγουδιού να σε αγγίξει, να σε κάνει να σταματήσεις ότι κάνεις και να του δώσεις σημασία. Πόσο σημαντική είναι η μουσική και πόσο οι στίχοι; Πως μπορεί ένα ζεϊμπέκικο της Ευδοκίας ή μια βροχή του Χατζιδάκη να σε ταξιδέψουν χωρίς λόγια. Πως μπορεί ένα τραγούδι να γίνει σύμβολο της επανάστασης με στίχους ακαταλαβίστικους; Ή μήπως πάντα κάτι κρύβεται;

Στην Κ.

Κάθυ Παρθύμου- Τότε

 Η αλήθεια είναι πως για τον Παύλο Σιδηρόπουλο φοβάμαι να γράψω, διστάζω. Ο Παύλος έζησε και έφτιαξε εκατοντάδες ροκ ιστορίες που δεν ξέρεις από που να αρχίσεις. Το πιο εύκολο θεωρώ είναι να αρχίσεις από το τέλος, δηλαδή το θάνατό του. Ή ίσως από την αρχή του τέλους, δηλαδή την ηρωίνη.

Πριν προχωρήσω όμως θα ήθελα να πω πως χωρίς τον Μανώλη Νταλούκα και την επίμονη έρευνα του πολλά πράγματα θα έμεναν στην αφάνεια ή χειρότερα θα κυριαρχούσαν οι ψεύτικες εκδοχές. Όσα γράφω έχουν κύρια πηγή τις συνεντεύξεις του Νταλούκα, χωρίς όμως να σημαίνει πως όσα έχω καταλάβει από αυτές είναι σωστά.

Ο πρώτος δίσκος του Παύλου είναι ο «Φλου». Σε αυτό το δίσκο ο Παύλος είναι με το συγκρότημα Σπυριδούλα, που αναφέραμε σε άλλη ροκ ιστορία πως πηρέ το όνομα. Στο δίσκο Φλου συμμετέχει και η Δήμητρα Γαλάνη στο τραγούδι “η ώρα του stuff” αλλά το όνομα της δεν αναφέρεται πουθενά επειδή είχε αποχωρίσει από την ΕΜΙΑΛ και υπόγραψε συμβόλαιο με τους ανταγωνιστές, την MINOS. Το 1979 γίνονταν και τέτοια!

Πολλοί υποστηρίζουν ότι το τραγούδι «Στην Κ.» αναφέρεται στην Κατερίνα Γώγου ή στην αδελφή του Παύλου, την Μελίνα. Η αλήθεια όμως είναι πως σε συνέντευξη της η Μελίνα είπε πως το τραγούδι το έγραψε ο Παύλος για κάποια Κάθυ με την οποία είχε δεσμό. Με περεταίρω έρευνα φαίνεται πως η Κ. είναι η Κάθυ Παρθύμου, αρχιτέκτονας στο επάγγελμα όπου πιο κάτω/πάνω φαίνονται 2 φωτογραφίες της, τότε και τώρα.

Κάθυ Παρθύμου-Τώρα

Η Κ. ήταν η τελευταία σοβαρή σχέση του Παύλου. Ήταν ο τελευταίος αληθινός έρωτας πριν ο Παύλος μπει για τα καλά στον κόσμο των ναρκωτικών. Και αυτό γιατί μετά τον χωρισμό του από την Κάθυ, ο Παύλος γνωρίζει την ποιήτρια Γιόλα Αναγνωστοπούλου. Η Γιόλα, σύμφωνα με πολλούς της παρέας ήταν αυτή που έμμεσα ή άμεσα παρέσυρε τον Παύλο στα σκληρά ναρκωτικά και στην ηρωίνη. Σε αυτήν αναφέρεται το τραγούδι ¨Μου πες θα φύγω¨ όταν τον εγκατάλειψε, αφήνοντας τον να παλέψει μόνο του με τον δαίμονα που του γνώρισε. Η Γιόλα Αγνωστοπούλου πέθανε το 2005.

Πιο κάτω, το τραγούδι «Στην Κ (άθυ)» από live εμφάνιση το 1989 ένα χρόνο πριν τον θάνατο του. Είναι εκπληκτικό πως αν και live ηχογράφηση, δεν ακούγεται τσιμουδιά!

*Ευχαριστίες στον Θεόδωρο που μου έβαλε την ιδέα να το ψάξω.

Σόπιλιφ
Rock Ιστρίες

To Νο πασαράν του Μητροπάνου

Το πως ο Μητροπάνος ήταν αριστερός, άθεος, κομμουνιστής, μέλος της νεολαίας Λαμπράκη, πως εξορίστηκε και βασανίστηκε δεν το προβάλουν και πολύ. Δεν είναι υπερ του μαρκετίνγκ μάλλον. Και όμως δεν μπορέσαν να λογοκρίνουν τραγούδια που παίζουν εδώ και χρόνια στα ράδια, και μιλάνε για μεγάλες μορφές του κομμουνιστικού κινήματος.

Σε ένα από τους κυριώτερους δίσκους της ελληνικής δισκογραφίας, Στου Αιώνα την Παράγκα, κρύβονται δυο αριστερές επαναστάτριες. Η Ρόζα στο ομόνυμο τραγούδι και η Ντολόρες στο τραγούδι «Για μια Ντολορες»

“Πως η ανάγκη γίνεται ιστορία, πως η ιστορία γίνεται σιωπή, τι με κοιτάζεις Ρόζα μουδιασμένο..”

Με το τσιγάρο στα χειλή, μεθυσμένοι και ανιστόριτοι χρυσαυγίτες χορευούν ζειμπείκικο και κάτω οι άλλοι τους βαράνε παλαμάκια. Μα αν ήξεραν ποιά Ρόζα τους κοιτάζει θα έφευγαν για αλλή μια φορά τρέχοντας. Την Ρόζα που έμεινε στο συρτάρι του Θάνου Μικρούτσικού 10 χρόνια μέχρι να γνωρίσει τον Μητροπάνο και να πειστεί πως είναι ο σωστός άνθρωπος για να το τραγουδήσει. Γιατί έδω μιλάμε για την Ρόζα Λουξέμπουργκ.

Η Ρόζα Λουξέμπουργκ εζήσε το τέλος του 19ου με αρχές του 20ου αιώνα. Δραστηριοποιήθηκε στο αριστερό ρευμά του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας, ητάν φιλόσοφος, πολιτικός, και επαναστάτρια. Τιμήσε και δίδαξε τον μαρξισμό, φυλακίστηκε και δολοφονήθηκε. Τα τελευταία της λόγια ηταν: «Η τάξη βασιλεύει στο Βερολίνο! Ηλίθιοι δήμιοι! Η “τάξη” σας είναι χτισμένη πάνω στην άμμο.Αύριο η επανάσταση θα υψωθεί ξανά και βροντώντας τα όπλα της με τις σάλπιγγες να αντηχούν θα αναγγείλει προκαλώντας σας τρόμο: ήμουν, είμαι, θα είμαι!»

Κι εκεί που πας να πεις εντάξει, μπόρει σε άλλη Ρόζα να αναφέρεται έρχεται και η δευτέρη μεγάλη επαναστάτρια στους στίχους του Άλκη Αλκαίου. «Για μια Ντολόρες χάραξες το δέρμα σου μια νύχτα..»

Ντολόρες Ιμπάρρουρι! Λα Πασιοναρία. Βασικό μέλος του Κουμουνιστικού Κόμματος της Ισπανίας, ποιήτρια, πολέμια του φασίστα Φράνκο, εμπνεύστρια δεκάδων συνθημάτων με τα πιο γνωστά τα

«No pasaran» – δεν θα περάσουν

«Είναι καλύτερα να πεθαίνεις όρθιος παρά να ζεις γονατιστός»

«Είναι καλύτερα να είσαι χήρα ένος ήρωα παρά σύζυγος ενός δειλού»

Αυτά εν συντομία για δυο απ τις μεγαλύτερες επαναστάτριες της σύγχρονης ιστορίας. Μπορούν να γραφτούν πολλά για αυτές άλλα όποιος ενδιαφέρεται θα το ψάξει. Επαναστατικές μορφές υπάρχουν σε πολλά τραγούδια, γιατί συνήθως οι καλλιτέχνες συνταυτίζονται με αριστερά και προοδευτικά κινημάτα, όπως ο Αλκαίος, ο Μικρούτσικος και ο Μητροπάνος. Η μουσική είχε και θα έχει πολιτικά μηνύματα μέχρις ότου οι στίχοι πάψουν να είναι ποιήματα, και γίνουν τραγούδακια που γράφονται στην τουαλέτα και κρατάνε όσο και η οσμή...

ΣοπιλιΦ

Rock Ιστορίες

"Αναζητώντας Κροκανθρώπους", Νικόλας Άσιμος

Στην τσέπη μου έχω μια δραχμή. Γύρισα όλο το πρωί όλα τα υπουργεία και τις εφημερίδες. Υπάρχει μία πιθανότητα μεθαύριο να μας δώσουν την άδεια. αν με δεχτεί ο υπουργός. Τι θέλω εγώ εδώ. Τι θέλω! Μίλησα με τον επιχειρηματία.

Άσιμε - μου λέει - το μαγαζί θα το δώσω, δεν αντέχω άλλο. Έχεις χρηματοδότη;

- Περίμενε - του λέω - είναι κρίμα να χάσεις την ευκαιρία τώρα. Τώρα που σίγουρα θα δουλέψει το χειμώνα.

- Θα το δώσω - μου λέει -.

Πήρα τηλέφωνο τα παιδιά. Βρήκα μόνο τον ένα.

- Θα πάμε Θεσσαλονίκη - του λέω. Βρες τα παιδιά και μη τους αφήσεις να σκορπίσουν. Έδωσα την είδηση στις εφημερίδες. Κάτι τέτοιο θα το δημοσιεύσουν σίγουρα.

Μην τους αφήσεις να σκορπίσουν.

"Ο Νιόνιος έκανε το μπάνιο του. Και μάλιστα, μόνος του για πρώτη φορά. Η Μαμά του τον χάιδευε γελώντας και απορώντας."

- Άραγε θα μ' αφήσουν να κάνω παράσταση στη Θεσσαλονίκη!!!;.

"Ο Νιόνιος πήγε στο σπίτι της πάπιας. Κτύπησε το κουδούνι...ντρίνν..."

- Ο κύριος Α.

- Μάλιστα.

- Από το Αστυνομικό τμήμα.

- Τι θέλετε.

- Μας κατήγγειλαν ότι κάνετε φασαρία και δεν εφαρμόζετε τους κανόνες της πολυκατοικίας.

- Μάλιστα  και ποιος σας τόπε.

- Οι ένοικοι. Προχτές μάλιστα βγάλατε έξω τα σκουπίδια σε ακατάλληλη ώρα.

Ξέρετε, απαγορεύεται.

- Απαγορεύεται;

- Μάλιστα.

- Τα σκουπίδια... και ήρθατε γι'αυτό.

- Ναι, να σας κάνουμε συστάσεις.

- Χαίρετε. είπε η πάπια. Χαίρετε. είπε ο Νιόνιος.

- Ποιος είστε δε σας ξέρω. Σας έχω ξαναδεί;

- Μπα σε καλό σου πάπια, είπε ο Νιόνιος. Μα δε με γνωρίζεις;

- Όχι, είπε η πάπια και φώναξε τις γουρουνίτσες.

- Γνωρίζει καμιά σας τον κύριο. Τον ωραίο κύριο που ήρθε στο πάρτυ μας;

- Όχι, είπαν οι γουρουνίτσες και κοίταζαν κλεφτά η μια την άλλη".

Τη φίλη μου την έχασα, δεν είχα άλλη δραχμή να τηλεφωνήσω. Κάποτε σταμάτησα τριάντα μανιασμένους... Ουαί τοίς πλανωμένοις.

Ο Διευθυντής της Αστυνομίας μου συνέστησε να μη προβώ σε περαιτέρω επιπλοκές.

Το ντουέτο έκανε δηλώσεις στη Χριστιανική. Η φίλη μου δε γύρισε σπίτι. Η γειτόνισσα μου είπε χτες με γύρευαν τρεις αστυνομικοί. Σήμερα ήρθαν για τα σκουπίδια. Και νόμισα εγώ πως ήταν...

"- Μα είμαι ο Νιόνιος, είπε το γουρουνάκι, δε με γνωρίζετε;

- Ο Νιόνιος! Είπαν όλες τους με μια φωνή.

- Μα πώς έγινες έτσι. Τι ομορφιές είναι αυτές. Καλέ, τι ωραία που μυρίζει...

- Μ' έπλυνε η μαμά μου με σαμπουάν. Με σαμπουάν Χαν.

- Καλέ τι όμορφος που είναι. Τι ωραία χωρίστρα...

- Τι ωραίο κουστούμι, τι ωραία γραβάτα.

Φώναζαν όλες μαζί οι γουρουνίτσες, κι απλώνανε μία μία τα χεράκια τους να τον αγγίξουν."

Μη μ' αγγίξουν. Δε θα μ' αλλοτριώσουν. Απεργία πείνας.

- Γιατί δεν πήγες και σύ;

- Μα...

- Γιατί δεν κάνεις αντίσταση;

- Μα δε μπορώ. ο αγώνας μου είναι αλλού. Κάνω, αλλά δεν φαίνεται. Είμαι μαζί σας κι απ' έξω σας.

Είστε μαζί μου κι απέξω μου. Είμαστε διαφορετικοί. Κάποτε συναντιόμαστε. Κάποτε χωρίζουμε.

- Εγώ δεν έχω πανώ. Εγώ δεν έχω πομπό. Εγώ είμαι πανώ. Εγώ είμαι πομπός.

Πομπός που δεν πιάνεται εύκολα. Πανώ που δεν διακρίνεται εύκολα. Είμαι μάζα και είμαι ένας - είμαι ένας και είμαι μάζα. Σείς ίσως νοιώσετε. 'Γω δε θα νοιώσω λεύτερος ποτέ. Λευτεριά είναι κι αυτή βόλεμα. Προς βόλεμα δε στέργω.

"- Πάμε μέσα - είπε η πάπια. Σήμερα γιορτάζουμε διπλά.

- Πάμε να σε κεράσουμε Νιόνιο."

-  Όχι, ευχαριστώ.

- Μα δε θέλετε να υπογράψετε συμβόλαιο; Μα η εταιρεία μας σας εξασφαλίζει από πάσης πλευράς. Και τώρα μάλιστα που δεν υπάρχει λογοκρισία.

- Δεν υπάρχει λογοκρισία;;;

- Υπάρχουν όμως Νόμοι. Ποτέ μου δεν κατάφερα να ευθυγραμμιστώ με κανόνες συμπεριφοράς.

Σήμερα, ο νοικοκύρης μου είπε να τα μαζέψω και να φύγω. Ο Νοικοκύρης μου είναι κοντός, ο νοικοκύρης μου είναι στρουμπουλός. Ο Νοικοκύρης μου έχει υπόληψη. Η υπόληψη είναι κάτι που κρέμεται, κρέμεται από μια τρίχα. Ο Νοικοκύρης δε θέλει με κανένα τρόπο να του πέσει η υπόληψή του.

Εγώ είμαι ψηλός, εγώ είμαι λεπτός.

Εγώ δεν έχω υπόληψη. Εγώ είμαι τρίχα.

Ο νοικοκύρης μου θέλει να αντικαταστήσει την τρίχα μου με μια άλλη τρίχα.

Η τρίχα μου δεν του πάει, τη φοβάται.

(απόσπασμα από "Αναζητώντας Κροκανθρώπους" - Νικόλας Άσιμος

ΣοπιλιΦ

Rock Ιστορίες

Νατάσα - Υπόγεια Ρεύματα (1994)

Που πήγαν εκείνες οι παλιές εποχές της κασέτας, που την έπαιζες ανάποδα και μπορούσε να ακούσεις τους ύμνους προς τον Εωσφόρο, και να χαλαρώσεις με τα σατανιστικά τραγούδια χωρίς να καταλάβει κανείς τίποτα. Και εκτός των άλλων να έχεις και συμπαράσταση από σπουδαίους τραγουδοποιούς που μετάφεραν το μήνυμα του σατανά, όπως την Μαρινέλα και τον Χατζή ->

«Κι υστέρα, κι ύστερα μα δεν υπάρχει ύστερα...έκλεισαν ξανά τα σιδερά»

Δηλαδή... «Σατανάς μαζί!»

Τον Παύλο Σιδηρόπουλο -> «Στο βιβλίο των ηρώων του τρόμου βρήκα τις φάτσες που ζητούσες χθες ζαρωμένος στην γωνία..» 

Δηλαδή «Είσαι ο δαίμονας κι έδειξες πως μισούσες»

Τον Τζίμη Πανούση (εντάξει αυτό τον έχω ικανό!) -> «στα σχολεία γάματα γράμματα σπουδάσματα»

Δηλαδή «Σατανά, σατανά, σατανά, αει δοξάσεις»

Και τόσους άλλους καλλιτέχνες που πούλησαν την ψυχή τους για μια εμπορική επιτυχία όπως τον Πάριο, την Άλκιστη, τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου, την Βίσση και τελευταία την Νατάσσα Μποφίλιου αν και μας φαινόταν καλό κορίτσι.

Μέτα από ατελείωτες ώρες ανάποδου ακούσματος μάθαμε για όλα τα κρυφά κηρύγματα του σατανά στα ξένα τραγούδια, και ευτυχώς που στρατοπέδευσε και μερικούς Έλληνες για αυτούς που δεν ξέρουν ξένες γλώσσες. Για εσάς που τώρα μπαίνετε στο δόγμα καλό είναι να ακούσετε ανάποδα το stairway to heaven – led zeppelin και revolution 9 – Beatles. Εκτός αυτών, μας υποκινούν να καπνίζουμε φτηνά ναρκωτικά οι Queen στο another one bites the dust.

Και τα αναφέρω όλα αυτά γιατί είναι πραγματικά άδικο να μην δίνετε καθόλου σημασία σε ένα τραγούδι που γράφτηκε στα αλήθεια για τον σατανά. Αυτό το τραγούδι είναι το Νατάσα – Σατανα! Αν δεν πιστεύεις για ξαναδιάβασε τους στίχους. Χωρίς να μπουν στο κόπο καν να το γράψουν ανάποδα (εκτός από τον τίτλο δηλαδή) έτσι ξερά και ίσια! Στο τραγούδι αυτό τραγουδάει ο ντράμερ του συγκροτήματος που μάλλον μύησε και το υπόλοιπο συγκρότημα στο σατανά, για αυτό και η ξαφνική επιτυχία του συγκροτήματος.

Οι στίχοι λοιπόν.. 

Λακκούβες που δεν παίζονται 

στου ονείρου μου τους δρόμους 

Χαμόγελο μεταξωτό μ’ αρέσει το άγγιγμά σου 

μ’ αρέσει το ασημόδετο γλυκό αγκάλιασμά σου 

Και θέλω θάλασσες του Απρίλη μου 

Αρμύρα απ’ της ψυχής σου την πληγή 

Αρμύρα απ’ της καρδιάς σου την πηγή 

Θέλω να θες τα πάντα 

Πρωί σε λεν’ αυγερινό 

το βράδυ αποσπερίτη 

Ασημαχτίδα της ψυχής 

σε λέω Αφροδίτη 

Πλέω σε λίμνες τ’ ουρανού 

και περπατώ μοναχός 

Στην πόλη την βαμμένη μου 

και κρύβω τέτοιο πάθος 

Λαμπύρισμα στις κόκκινες ανταύγειες των μαλλιών σου 

θέλω να ακούς και θα σου πω τα λόγια της ψυχής μου 

και θα στη στείλω μια βραδιά 

να κοιμηθεί μαζί σου 

Μακριά απ’ τις γκρίζες λάμψεις μου 

χρόνε μου ψυχοφθόρε σε χαιρετώ 

Λαμπρό αστέρι της αυγής 

Τρανέ εωσφόρε 

...θέλω φωτιά

ΣοπιλιΦ
Rock Ιστορίες

Η ιστορία της Σπυριδούλας

Η Σπυριδούλα

31 Ιουλίου 1955, Αθήνα. Ο Γιώργος Βεϊζαδέ επιστρέφει σπίτι από το καμπαρέ που είχε στην ιδιοκτησία του και διαπιστώνει πως λείπει ένα χαρτονόμισμα των 50 δολαρίων από το ντουλάπι του. Το ζεύγος Βεϊζαδέ, Γιώργος και Αντιγόνη, μαζί με το μικρό παιδί τους μένουν σε ένα πολυτελές σπίτι στον Πειραιά. Έχουν επιχειρήσεις και πολλά χρήματα, πάντα έβρισκαν τρόπο να επιβιώσουν, στην κατοχή είχαν εργασθεί για τα SS…

Άμεση ύποπτη για την απώλεια είναι η υπηρέτρια τους, Σπυριδούλα Ράπτη.

Η Σπυριδούλα, 12 χρονών τότε, κατάγεται από την Ματαράγκα του Αγρινίου. Εκείνη την χρονιά η γυναίκα του Γιώργου, η Αντιγόνη ζήτησε βοήθεια για το σπίτι. Πήγε στο χωριό λοιπόν και έψαχνε για ένα μικρό κοριτσάκι που μπορεί να αναλάβει τις υποχρεώσεις του σπιτιού. Το τυχερό-άτυχο κοριτσάκι που πήρε την δουλεία ήταν η Σπυριδούλα. Η κυριά της ανάθεσε να φροντίζει το παιδί της, να καθαρίζει, να σφουγγαρίζει, να κουβαλάει τα ψώνια κτλ, όλες τις δουλειές δηλαδή που μια οικιακή σύγχρονη σκλάβα θα πρέπει να φέρει εις πέρας. Το αντάλλαγμα ήταν μισό πιάτο φαγητό, όσο όσο για να έχει αρκετή δύναμη να κάνει τις δουλειές χωρίς να καταρρεύσει. Στους γονείς της είχαν πει πως θα την έχουν σαν δικό τους παιδί…

Ο Γ. Βεϊζαδέ λοιπόν ζητάει εξηγήσεις από την Σπυριδούλα. Αυτή λέει δεν έχει ιδέα για το χαρτονόμισμα και τότε το ζευγάρι Βειζαδε την κτυπάει με τα χέρια και ξύλο. Αυτό ήταν μόνο η αρχή. Την επόμενη μέρα το ζεύγος μεταμορφώνεται σε βασανιστές. Βάζουν το ηλεκτρικό σίδερο να ζεσταθεί, το ίδιο σίδερο που ανάγκαζαν την Σπυριδούλα να σιδερώνει τα πολυτελή τους ρούχα και το πλησιάζουν στην μικρή. Αυτή επιμένει πως δεν ξέρει τίποτα ενώ το πυρακτωμένο σίδερο την ακουμπάει στα γυμνά της πόδια. Η Σπυριδούλα είναι γυμνή και δεμένη ανάσκελα πάνω στο μεγάλο τραπέζι του σαλονιού καθώς το βασανιστήριο επαναλαμβάνεται στο σώμα, στην πλάτη, στα χέρια. Ο βασανισμός δεν λέει να σταματήσει. Επί 36 συνεχόμενες ώρες η Σπυριδούλα παρέμεινε δεμένη, γυμνή, πάνω στο τραπέζι και το ζεύγος την καεί με το καυτό σίδερο σε όλο το κορμί. Η 12χρόνη Σπυριδούλα ούρλιαζε από τον πόνο μα η Αντιγόνη της βάζει ένα πανί στο στόμα για να μην υποψιαστούν κάτι οι γείτονες. Όταν οι βασανιστές κουράστηκαν, την έλυσαν και την κλείδωσαν στο δωμάτιο της χωρίς φαΐ και νερό.

Τα εγκαύματα της Σπυριδούλας

Για τις επόμενες δυο μέρες η Σπυριδούλα σφάδαζε από τους πόνους. Ήταν αναγκασμένοι να την πάρουν στο νοσοκομείο επειδή ήταν ετοιμοθάνατη και θα έβρισκαν τον μπελά τους αν πέθαινε μέσα στο σπίτι. Έτσι σκέφτηκαν την δικαιολογία ότι χύθηκε κατά λάθος πάνω της καυτό νερό και το πρωί της Πέμπτης την μεταφέρουν στο νοσοκομείο. Την απειλούν πως αν μαρτυρήσει θα την κάψουν ζωντανή με βενζίνη.

Η Σπυριδούλα δεν φοβάται όμως και λέει όσα έγιναν στους γιατρούς που είναι ήδη υποψιασμένοι βλέποντας τα εγκαύματα. Οι γείτονες παραδέχονται πως άκουγαν πνιγμένα ουρλιάσματα πόνου, σπαρακτικές φωνές και κλάματα. Η αστυνομία συλλαμβάνει το ζεύγος Βεϊζαδέ και ζητάει εξηγήσεις. Στην κατάθεση της η Αντιγόνη Βεϊζαδέ στην αρχή επιμένει πως πρόκειται για καυτό νερό. Στην συνέχεια παραδέχεται πως τα εγκαύματα είναι από σίδερο αλλά υποστηρίζει πως ήταν ατύχημα. 4

Η Αντιγόνη Βεϊζαδέ

«Ήμουν μόνη στο σπίτι και ενώ σιδέρωνα το απόγευμα της Τετάρτης μπήκε στο δωμάτιο η Σπυριδούλα…Μόλις την είδα εκνευρίστηκα γιατί επί μέρες με παίδευε για να μου υποδείξει το σημείο που είχε κρύψει το χαρτονόμισμα... Μέσα στον εκνευρισμό μου την έπιασα από το χέρι, την τράβηξα κοντά μου, σήκωσα το ηλεκτρικό σίδερο πάνω της και τη φοβέρισα. Της είπα να μου πει που είχε το χαρτονόμισμα γιατί θα την έκαιγα. Αυτή έβαλε τα κλάματα και τις φωνές και χύθηκε πάνω μου για να μου πάρει το σίδερο. Ακολούθησε πάλη και σε μια στιγμή, η μικρή έπεσε κάτω και πάνω της το σίδερο. Έτσι έγιναν τα εγκαύματα που έχει στο κορμί της. Εγώ δεν της ακούμπησα το σίδερο. Και εγώ και ο άνδρας μου πάντοτε την κοιτάζαμε. Δεν της έλειπε τίποτα και φροντίζαμε να μην την κουράζουμε με πολλές δουλειές … Η Σπυριδούλα είναι ένα πονηρό και ευφάνταστο κορίτσι. Όλα αυτά που λέει είναι ψέματα, φανταστικά».

Ο δε Γιώργος Βεϊζαδές δηλώνει στον ανακριτή :

«Όταν έγινε το κακό, δεν ήμουνα σπίτι. Όταν γύρισα έμαθα από τη γυναίκα μου τα συμβάντα... Μόλις είδα σε τι κατάσταση βρισκόταν η μικρή, έσπευσα να την μεταφέρω στο νοσοκομείο». 

Ο ιατροδικαστής ωστόσο μπορούσε να δει καθαρά πως τα εγκαύματα δημιουργήθηκαν από δυο αλληλοβοηθούμενα πρόσωπα σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα. Η Σπυριδούλα έφερε εγκαύματα 1ου , 2ου και 3ου βαθμού στο πρόσωπο, τον τράχηλο, το θώρακα, την κοιλιά και τα άνω και κάτω άκρα, καθώς και εκχυμώσεις στο μέτωπο, τα βλέφαρα, τους μηρούς και τις κνήμες. 

Το δικαστήριο κρίνει ένοχο το ζεύγος Βειζαδε για πρόκληση βαρειών σωματικών βλαβών σε βαθμό κακουργήματος και τους επιβάλει ποινή φυλάκισης 5 χρόνια για την Αντιγόνη Βεϊζαδε και 4.5 χρόνια για τον Γιώργο Βεϊζαδε.

Η Σπυριδούλα έγινε το σύμβολο της βιοπάλης και του πόλεμου των τάξεων. Γίνεται πρώτο θέμα στις ελληνικές εφημερίδες και λαϊκό ίνδαλμα. Εμπνέει ποιητές να γράψουν ποιήματα στο όνομα της, και καλλιτέχνες να ονομάσουν συγκροτήματα. 

Ο «πρίγκηπας» το 1976 φτιάχνει τη δική του «Σπυριδούλα» και δημοσιεύει τον δίσκο “Φλου”.

ΣόπιλιΦ

Διάφανος

(2006)
Στίχοι - Μουσική: Θανάσης Παπακωνσταντίνου - 

Πρώτη εκτέλεση: Σωκράτης Μάλαμας

«Τρώει την πέτρα σαν ψωμί ο Καίσαρας Βαλιέχο, άλλο αδελφό δεν έχω»

Το τραγούδι “Διάφανος”, μαζί με αλλά κομμάτια του ίδιου δίσκου όπως «Στην Αμερική» έδωσαν το εισιτήριο στο Θανάση Παπακωνσταντίνου για την ελίτ του ελληνικού τραγουδιού. Υπάρχει στον ομότιτλο δίσκο που κυκλοφόρησε τον Δεκέμβρη του 2006. Προηγούμενοι δίσκοι του δημιουργού είναι η Αγία Νοσταλγία (1993), Στην Ανδρομέδα και στην γη (1995), Της αγάπης γερακάρης (1996), Λάφυρα (1998), Αγρυπνία (2002), Τα ζωντανά (2004, Οι πρώτες ηχογραφήσεις (2005) και Η βροχή από κάτω (2006) ενώ συμμετείχε και σε άλλους τόσους.

Ο «διάφανος» εμπνεύστηκε από τον μεγάλο Περουβιανό ποιητή, Σεζάρ Βαλιέχο. Η ζωή και ο θάνατος του Βαλιέχο είναι ταυτισμένη με τον Πάμπλο Νερούδα, οπού και οι δύο εμπνεύστηκαν και ενέπνευσαν την επανάσταση στην Λατινική Αμερική, μίλησαν και έγραψαν για τον ανθρώπινο πόνο, την πείνα και στις κατουχίες. Η ζωή του Βαλιέχο στιγματίστηκε από πολύ νωρίς με ένα αγώνα επιβίωσης σε εργοστάσια και ανθρακωρυχεία όπου γνώρισε την καταπίεση και τάχθηκε στην ταξική πάλη. Κοντά στα 30 φυλακίζεται για 4 μήνες για την υποτιθέμενη υποκίνηση μιας εξέγερσης και εμπρησμού. Η επανάσταση καθρεφτίζεται και στην δομή των γραπτών του. Όπως έχει γράψει ο Ντίνος Σιώτης στο Βήμα το 2001, «ο Βαλιέχο υπήρξε πρωτοπόρος γιατί έγραψε σουρεαλιστική ποίηση πριν από τους σουρεαλιστές, ασχολήθηκε με την αυτόματη γραφή πριν από τον Μπρετόν, έγραψε μοντέρνα ταυτόχρονα με τους μοντερνιστές και έγραψε ποίηση αποδομητική προτού ανακαλυφθεί ο όρος. Υπήρξε ένας κινηματίας της ποίησης πολύ προτού γεννηθούν τα ποιητικά ευρωπαϊκά κινήματα. Και για τον λόγο αυτόν η προσφορά του στο ποιητικό στερέωμα είναι μοναδική και ανεκτίμητη.». Ίσως για αυτό ο Μάλαμας τραγουδάει τους στίχους «άλλο αδελφό δεν έχω..»

Ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου αναφέρει πως έγραψε το τραγούδι μετά από την ανάγνωση του ποιήματος «Poema para ser leído y cantado" που σημαίνει "Ποίημα για να διαβαστεί και να τραγουδηθεί" που αναγράφεται πιο κάτω. Παρόλα αυτά, ο Λαρισαίος στιχουργός φαίνεται πως έχει ήδη μελετήσει τον Βαλιέχο βαθύτερα, αφού σε ένα άλλο ποίημα του Βαλιέχο "Ο τρόχός του πεινασμένου" αναφέρεται πως

«Ένα κομμάτι ψωμί, ούτε κι αυτό για μένα τώρα;

Δε χρειάζεται πια να είμαι αυτό που πάντα μου θα είμαι,

αλλά δώστε μου

μια πέτρα για να κάτσω,

αλλά δώστε μου,

σας παρακαλώ, ένα κομμάτι ψωμί να κάτσω επάνω,

αλλά δώστε μου,

στα ισπανικά,

κάτι, τέλος πάντων, να φάω, να πιω, να ζήσω, να ξεκουραστώ,

κι ύστερα θα πηγαίνω...» 

το οποίο έντεχνα αντιστρέφει στο τραγούδι ο Θ.Π με το «τρώει την πέτρα σαν ψωμί ο Καίσαρας Βαλιέχο»

Ποίημα για να διαβαστεί και να τραγουδηθεί - Καίσαρας Βαλιέχο

Ξέρω πως υπάρχει μια περσόνα

που με ψάχνει στo χέρι της, μέρα-νύχτα

και με συναντά, κάθε λεπτό, στα παπούτσια της.

Αγνοεί πως η νύχτα είναι θαμμένη

με σπιρούνια πίσω απ' την κουζίνα;

Ξέρω πως υπάρχει μια περσόνα που αποτελείται από τα μέρη μου,

την οποία καθιστώ ακέραια όταν η μέση μου

καβαλά την ακριβολογική μικρή πέτρα της

Δεν ξέρει ότι το νόμισμα

που έχει πάνω χαραγμένη την μορφή της δεν θα επιστραφεί στο κομπόδεμά της;

Ξέρω τη μέρα,

αλλά μου έχει διαφύγει ο ήλιος·

Ξέρω την οικουμενική πράξη που επιτέλεσε στο κρεβάτι της

με ξένο θάρρος και μ' αυτό το χλιαρό νερό, του οποίου

η επιφανειακή συχνότητα είναι ένα ορυχείο.

Είναι τόσο μικρή, ίσως, αυτή η περσόνα,

που ακόμα και τα ίδια της τα πόδια την πατούν;

Ένας γάτος είναι το όριο ανάμεσα σε μένα και σ' αυτή

στην άκρη ακριβώς της κούπας του νερού του

Την βλέπω στις γωνιές του δρόμου, το πέπλο της

να ανοίγει και να κλείνει, πρώην φοινικιά ερωτηματική...

Τι μπορεί να κάνει παρά να αλλάξει κλάμμα;

Αλλά με ψάχνει και με ψάχνει. Τι ιστορία!

ΣόπιλιΦ

Γιουσουρούμ

1987

Στίχοι-Μουσική Νικόλας Άσιμος

Η πρώτη εκτέλεση από τον δημιουργό :

και ζωντανή ηχογράφηση από εκτέλεση του Βασίλη Παπακωνσταντίνου το 2003 :

Αναζητώντας τους κροκανθρώπους ο δρόμος του Νικόλα Άσιμου πέρασε απο γη και ουρανό, απο θάλασσες και από παζάρια. Ένας σταθμός ήταν και το γιουσουρούμ, που τραγουδήθηκε αρχικά από τον Νικόλα στο φανάρι του Διογένη το 1987, και στην συνέχεια από τον Βασίλη σε μια πιο ροκ εκτέλεση στο φαλιμέντο του κόσμου μετά από παρέμβαση υποθέτω του Χριστόφορου Κροκίδη.

Γιουσουρούμ είναι το παζάρι που μπορείς να βρεις τα πάντα, από πουκαμισούμ μέχρι αποκοιμισμένες ζωές και ξεχασμένα όνειρα. Λέγεται ότι η λέξη προέρχεται από ένα Εβραίο έμπορο, τον Ελία Γιουσουρούμ που μετακόμισε από την Σμύρνη στην Αθήνα και ίδρυσε το πρώτο παλαιοπωλείο στην πλατεία Αβησσυνίας κάπου στις αρχές του 19ου αιώνα. Άλλοι πάλι λένε πως προέρχεται από την την τουρκική λέξη sürüm που σημαίνει πώληση

Ένα τραγούδι γεμάτο απογοήτευση και αηδία για όλους αυτούς που συμβιβάστηκαν. Για αυτούς που αλλάζουν στολές και ιδεολογίες και πάνε με το μέρος των δυνατών. Για αυτούς που τα έχουν βάλει όλα σε τάξη, τους φίλους, την πατρίδα και τον έρωτα. Σαν προφητικό μας συστήνει με τον μεγάλο αδελφό χρόνια πριν μας τον γνωρίσει η τηλεόραση, «άδειο το βλέμμα σου κούφιες οι ώρες μας – στα ενυδρεία σε χώσαν ζωή»

Αν ασχοληθούμε με τις λεπτομέρειες θα δούμε πως στην πρώτη εκτέλεση ο Νικόλας λέει «την ξεπουλήσαμε στο γιουσουρούμ» ,ενώ ο Βασίλης «την ξεπουλήσατε στο γιουσουρούμ» όχι για να εξαιρέσει τον εαυτό του αλλά για να δώσει έμφαση πως η ευθύνη βαραίνει όλους. Και τα μικρόφωνα, και τα μαγνητόφωνα.

Ο Άσιμος στο γιουσουρούμ δεν τα βάζει μόνο με την ανθρώπινη παρα-φύση, αλλά και με την δομή ενός τραγουδιού. Καταφέρνει σε ένα μόλις τραγούδι να κόψει λέξεις: "πουκαμισουμ", να τραγουδήσει μάρκες : "βιτάμ", να αναφερθεί σε ασιατικά όργανα : "ταμ ταμ", "γκογκ" και τουρκικά μπάνια : "χαμάμ", να φωνάξει για άλογα : "Ντορής" μαζί με ρωμαϊκούς αυτοκράτορες και ρήσεις : "οι μελλοθάνατοι σε χαιρετούν", να τραγουδήσει μισό στίχο ασυναρτησίες : "βζουμ, ταρατατατζουμ, ταρατατατζουμ" και άλλα τόσα ανορθόδοξα που μόνο αυτός ήξερε το πως.

Ένα από τα καλύτερα πληνθακούσματα του Άσιμου που νικάει τον χρόνο, αφού έχουμε πια συνηθίσει τους ρόλους μας για τα καλά και μπουσουλάμε με τα τέσσερα. 

Επ’ ευκαιρίας, ένα κομμάτι από τον Άσιμο που δεν έχει μελοποιηθεί

Θέλεις να πατάς σταθερά
Σ’ αρέσουν οι ρηχές θάλασσες
Σ’ αρέσει να γυρνάς τον κόσμο
αλλά πάντα στα ρηχά
Εμένα μ’ αρέσουν οι βαθιές θάλασσες
Κι ας μη γυρνώ τον κόσμο
Κι ας μη με νομίζει κολλημένο
στο ίδιο αυτό σημείο.
Δεν υπάρχει σύμπαν
υπάρχουν μόνο στιγμές
συμπαντικές στιγμές
Αν φτάσεις στην ακινησία
Μπορείς παντού να ταξιδέψεις
Γι’ αυτό το ξέχασες που σου ‘λεγα
μωρό μου εκείνο το πρωινό
δίπλα στην σκάλα, πως η ζωή
κι ο θάνατος δεν είναι θέμα περιβάλλοντος.
Είναι θέμα αντοχής στην ίδια πλευρά πλεύσης.
Εγώ δε χρειάζομαι τον κόσμο
κακώς έχεις νομίσει
Για μένα δεν υπάρχει κόσμος
Χρειάζομαι απλά να δημιουργώ κόσμο.

ΣόπιλιΦ

Αύγουστος

1984

Στίχοι-Μουσική Νίκος Παπάζογλου

Ένα καλοκαιρινό ρομάντζο

Ο Παπάζογλου παραδέχτηκε σε συνέντευξη του ότι το τραγούδι είναι βιωματικό. Η εξής ιστορία κυκλοφορεί, που αν δοθεί σημασία στους στίχους μπορεί να είναι και αληθινή.

Το καλοκαίρι του 1978 ο Παπάζογλου με την γυναίκα του έμενε στην Θεσσαλονίκη. Στις 20 Ιουνίου έγινε ο μεγάλος σεισμός της Θεσσαλονίκης των 6.5 ρίχτερ και δημιούργησε μεγάλες ζημιές στο σπίτι του. Μέχρι να γίνουν οι επισκευές έστειλε την έγκυο γυναίκα του σε συγγενείς στην Αμερική και πήγε να μείνει με τον Μίκη Θεοδωράκη που τον προσκάλεσε στο σπίτι του στον Βόλο.

Τότε λοιπόν γνώρισε μια κοπέλα και ο έρωτας ήταν κεραυνοβόλος! Από την μια η μαγεία του καλοκαιρινού έρωτα και από την άλλη η σκέψη του για την εγκυμονούσα γυναίκα του στα ξένα, ο άπιστος τραγουδοποιός ήταν σε δίλημμα. Τελικά έκανε αυτό που ήταν ηθικά σωστό και επέστρεψε στην οικογενειακή ζωή.

Στον γυρισμό μέσα σε λίγα λεπτά έγραψε το «πως μπορώ να ξεχάσω τα λυτά της μαλλιά» και αφιέρωσε το μισό τραγούδι στην κοπέλα και το άλλο μισό στην νεογέννητη κόρη του.

ΣόπιλιΦ

«Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ»

1984

Στίχοι: Μανώλης Ρασούλης

Μουσική: Βάσω Αλαγίαννη

Παρεξηγημένο τραγούδι που χορεύτηκε σε πίστες με ψευτοτσιφτετέλια και υψώθηκε σαν εθνικός ύμνος από αδαής εθνικιστές χωρίς ποτέ να καταλάβουν τι θέλει να πει ο ποιητής. Για να ερμηνεύσεις τα λόγια πρέπει να διαβάσεις αρκετές φορές τους στίχους και να αμφισβητήσεις όσα ήξερες μέχρι τώρα για το συγκεκριμένο τραγούδι. 

Και αυτό επειδή οι στίχοι δεν μιλάνε για την ελληνική ψυχή και περηφάνια, μα για όλες τις φορές που η Ελλάδα και ο Έλληνας ξεπούλησε τον αδελφό του. Για όλες τις μέρες που στο Σικάγο νιώθεις σαν σπίτι σου και την Αθήνα σαν ξένος. Για όλες τις στιγμές που η «πατρίδα» και σε επέκταση το «κράτος» σε αρνιέται, σε εκβιάζει και σε χρησιμοποιεί.

Η πατρίδα για το Ρασούλη είναι η καρδία, δεν υπήρχε ποιο ξεκάθαρος τρόπος να το αναφέρει. Η Ελλάδα ήταν απλώς το χώμα που έτυχε να γεννηθεί και την ευχαριστεί γιατί του έμαθε να μην πιστεύει και να μην ελπίζει πολλά από πατρίδες. «Κάθε ένας είναι ένας που σύνορο πονά -κι εγώ είμαι ένας κανένας που σας σεργιανά».

Τον Αύγουστο του 2012 το τραγούδι έπαιξε σε συγκεντρώσεις της Χρυσής Αυγής με έντονες αντιδράσεις από την κόρη του Ρασούλη. Η ανακοίνωση της ήταν «Απαγορεύω ΚΑΤΗΓΟΡΗΜΑΤΙΚΑ τη χρήση του εν λόγω τραγουδιού από την οργάνωση «Χρυσή Αυγή», λόγω εξαιρετικά μεγάλου πολιτικού και ιδεολογικού χάσματος της έννοιας του τραγουδιού αυτού, με τις δράσεις της συγκεκριμένης οργάνωσης. Οποιαδήποτε χρήση του τραγουδιού «Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ» από την οργάνωση «Χρυσή Αυγή», τη θεωρώ άκρως επικίνδυνη και εθνικά παραπλανητική» και συνεχίζει λέγοντας πως «ο δήμος δεν κατανοεί τραγούδια που γράφτηκαν για την υπεράσπιση της ανθρώπινης πατρίδας».

Οι στίχοι του τραγουδιού :

Χαρά στον Έλληνα που ελληνοξεχνά

και στο Σικάγο μέσα ζει στη λευτεριά

εκείνος που δεν ξέρει και δεν αγαπά

σάμπως φταις κι εσύ καημένη

και στην Αθήνα μέσα ζει στη ξενιτιά

Αχ Ελλάδα σ' αγαπώ

και βαθιά σ' ευχαριστώ

γιατί μ' έμαθες και ξέρω

ν' ανασαίνω όπου βρεθώ

να πεθαίνω όπου πατώ

και να μην σε υποφέρω

Αχ Ελλάδα θα στο πω

πριν λαλήσεις πετεινό

δεκατρείς φορές μ' αρνιέσαι

μ' εκβιάζεις μου κολλάς

σαν το νόθο με πετάς

μα κι απάνω μου κρεμιέσαι

Η πιο γλυκιά πατρίδα

είναι η καρδιά

Οδυσσέα γύρνα κοντά μου

που τ' άγια χώματα της

πόνος και χαρά

Κάθε ένας είναι ένας

που σύνορο πονά

κι εγώ είμαι ένας κανένας

που σας σεργιανά

Αχ Ελλάδα σ' αγαπώ

και βαθιά σ' ευχαριστώ

γιατί μ' έμαθες και ξέρω

ν' ανασαίνω όπου βρεθώ

να πεθαίνω όπου πατώ

και να μην σε υποφέρω

Αχ Ελλάδα θα στο πω

πριν λαλήσεις πετεινό

δεκατρείς φορές μ' αρνιέσαι

μ' εκβιάζεις μου κολλάς

σαν το νόθο με πετάς

μα κι απάνω μου κρεμιέσαι

Το τραγούδι γράφτηκε μαζί με την Βάσω Αλαγίαννη στην Κρήτη. Καθώς περιμένανε το λεωφορείο που πήγαινε στα Χανία άρχισε η Βάσω να μουρμουρίζει μια μελωδία. Ο Μανώλης πήρε το έμβασμα και άρχισε να συμπληρώνει στίχους και το τραγούδι γράφτηκε εκεί, στο δρόμο! Μάλιστα για να μην το ξεχάσουν αναγκάστηκαν να αγοράσουν ένα μαγνητοφωνάκι λίγες ώρες μετά για να το ηχογραφήσουν πρόχειρα.

Κυκλοφόρησε σε δίσκο "ναι στο ναι και ναι στο όχι" το 1984, που είναι αφιερωμένος στη μνήμη του Μ. Λοΐζου. Το 1991 έγινε επανεκτέλεση από τον Νίκο Παπάζογλου, και τελευταία από τον Μαχαιρίτσα και τον Πλιάτσικα.

Παρακάτω η πρώτη εκτέλεση πριν πάρει την τελική του μορφή η μουσική

Και μια από τις τελευταίες ερμηνείες από τον δημιουργό, 2 χρόνια πριν τον θάνατο του

ΣόπιλιΦ

Κάποτε θα `ρθουν

1979 

Στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος 

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης 

Πρώτη εκτέλεση: Παύλος Σιδηρόπουλος

Ο Μίκης, Ο Γιώργος και ο Γιάννης 

Το παράδοξο του τραγουδιού είναι πως η μουσική είναι του Μίκη Θεοδωράκη και στην εκτέλεση είναι ο πρίγκηπας Παύλος Σιδηρόπουλος. Η κόντρα τον δύο έδινε και έπαιρνε τον τότε καιρό, και μερικά τραγούδια όπως το Μίκυ Μάους είναι γραμμένα από τον Παύλο για να ειρωνευτούν τον Μίκη Θεοδωράκη. Άγνωστο το πως κατάφεραν να συνεργαστούν σε αυτό το τραγούδι, ίσως είναι το μοναδικό τραγούδι που έφερε κοντά τους δυο, λίγο πριν τις μεγάλες διαμάχες. 

Στον δίσκο «Ο Ασυμβίβαστος» αναγράφεται πως το τραγούδι είναι του Γιώργου Θεοδωράκη. Αρκετοί υποστήριξαν πως είναι γραμμένο από τον αδελφό του Μίκη, όμως αυτός λέγεται Γιάννης και δεν ασχολείται με την μουσική. Γιώργος Θεοδωράκης είναι ο γιος του Μίκη που έχει γράψει τη μουσική για την ταινία «ο Ασυμβίβαστος» και όλα τα τραγούδια εκτός από το συγκεκριμένο! 

Ο Γιάννης Θεοδωράκης λοιπόν, αδελφός του Μίκη όπως είπαμε, συνδέεται με το τραγούδι λίγα χρόνια αργότερα όταν γράφει στίχους πάνω στην ίδια μουσική. Το τραγούδι που δημιουργήθηκε είναι το «Μη με προδώσεις» με ερμηνεύτρια την Δήμητρα Γαλάνη το 1982, μένοντας όμως πάντα στην σκιά του πρωτότυπου.

Το «Κάποτε θα ρθουν» ερμήνευσαν αρκετά χρόνια αργότερα και οι Πυξ Λαξ, Γιάννης Κότσιρας και Γλυκερία.

ΣόπιλιΦ

"Του Αδόλφου τα εγγόνια"

"Του Αδόλφου τα εγγόνια"
Στίχοι-Μουσική: Υπεραστικοί 

Ενορχήστρωση-Κιθάρες-Τζουράς: Αντώνης Βαρτζάκης

Ηχοληψία-Μίξη: Casanos Riwad 

Revolución de los Claveles

Το τραγούδι Grandola Vila Morena, που ήταν απαγορευμένο, μεταδόθηκε από το ραδιόφωνο το πρωινό της 25ης Απριλίου του 1974 δίνοντας έτσι το “σήμα” για να ξεκινήσει η “επανάσταση των γαρυφάλλων” ενάντια στο φασιστικό καθεστώς “Σαλαζαρίστ”.

Οι στίχοι του τραγουδιού στα αγγλικά :

Grândola, swarthy town 
Land of brotherhood 
'Tis the people who command the most 
Inside of you, o city

Inside of you, o city 
Tis the people who command the most 
Land of brotherhood 
Grândola, dark town

On every corner, a friend 
In every face, equality 
Grândola, swarthy town 
Land of brotherhood 

Land of brotherhood 
Grândola, swarthy town 
In every face, equality 
'Tis the people who command the most

In the shadow of an holm oak 
That none now know its age 
I swore to have as my companion 
Grândola, your will

Grândola, your will 
I swore to have as my companion 
In the shadow of an holm oak 
That none now know its age

Π.Κ

Ημερολόγιο

1996, Στίχοι – Μουσική Χρήστος Θηβαίος
(*Rock Ιστορίες)

Χωρίς να αναφέρεται επίσημα ο δημιουργός σε κάποια συνέντευξη, η παρακάτω ιστορία εικάζεται πως είναι αληθινή.

Όταν ο Θηβαίος σπούδαζε στην Ιταλία, γνώρισε μια κοπέλα μικρότερη του και την ερωτεύτηκε. Μετά από πολλές προσπάθειες κατάφερε να την πείσει να βγούνε. Είχαν κανονίσει λοιπόν να πάνε σε ένα εστιατόριο μα μάταια ο Θηβαίος την περίμενε να έρθει. Στον δρόμο προς το εστιατόριο, η μικρή είχε πεθάνει σε αυτοκινητιστικό ατύχημα. Τότε ήταν που ο Θηβαίος έγραψε το ημερολόγιο για να εκφράσει τα αισθήματα του. 

Στο τραγούδι υπάρχουν αρκετές έμμεσες και άμεσες αναφορές σε παράδεισο, κόλαση και δαίμονες που υποστηρίζουν την ιστορία :

«Και στο διάβολο πουλάω τη ψυχή μου εγώ,

για να βρεθώ απόψε τυλιγμένος

στου κορμιού σου το βυθό»

                                                                                                                                            ΣόπιλιΦ

Μπαλάντα για τον Γιάννη Κ.

(*Rock Ιστορίες)

1984, Αντρέας Τσιλιφώνης

Ένα τραγούδι γραμμένο απο τον Αντρέα Τσιλιφώνη, ιδιαίτερα άγνωστο στιχουργό αφού έδωσε ζωή μόνο σε δυο αριστουργήματα που τραγουδήθηκαν από τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου στον δίσκο Διαίρεση. Το συγκεκριμένο κομμάτι, και το «Άσε με να κάνω λάθος».

Ο 30χρόνος τότε Τσιλιφώνης, εμπνεύστηκε την μπαλάντα από μια πραγματική ιστορία. Ο Γιάννης Κ, είναι ο Γιάννης Καμπανάρης, ένα εξαιρετικό παιδί που είχε την ατυχία να μπλέξει με σκληρά ναρκωτικά. Μπορεί όσα να λένε οι στίχοι να μην αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια την πραγματική ιστορία του, αλλά ένας συγκεκριμένος στίχος αποτυπώνει με ανατριχιαστικό τρόπο το μοιραίο τέλος του Γιάννη Κ.

«Πέταξες ψηλά κι ας λεν σε ρίξαν» ήταν η στιγμή που ο Γιάννης Κ έκανε βουτιά θανάτου από το μπαλκόνι του σπιτιού του στην πλατεία Βικτωρίας. Το όνομα του έμεινε γραμμένο δίπλα στον Παύλο Σιδηρόπουλο, τον Κερτ Κομπέιν και τόσους άλλους άγνωστους που πάλευαν μεταξύ της σκληρής πραγματικότητας και τον ψεύτικο κόσμο των ναρκωτικών. Ο πατέρας του Γιάννη ήταν για πολλά χρόνια στο σύλλογο γονέων με εξαρτημένα παιδιά και έχει δώσει αρκετές συνεντεύξεις.

ΣόπιλιΦ

Γαρύφαλλε, Γαρύφαλλε

(*Rock Ιστορίες)
1970, Στίχοι – Μουσική: Πελομα Μπεκιου (Γιάννης Κιουρτσόγλου)

Κανείς μας δεν ξέρει ποιος είσαι; 

Φήμες λένε πως την εποχή της κατοχής στο Παγκράτι κυκλοφορούσε ένας τύπος ονομαζόμενος Γαρύφαλλος, που ήταν καταδότης των Γερμανών. Ναι σωστά, ο Γαρύφαλλος ήταν ένας μασκοφόρος που πρόδιδε όσους Έλληνες αγωνίζονταν ενάντια στον φασισμό του Χίτλερ. Πριν αλλάξει εντελώς η άποψη σας για το τραγούδι θα ήθελα να σας επισημάνω ότι ο Κιουρκτσόγλου αρνείται πως αναφέρεται το τραγούδι σε αυτό τον Γαρύφαλλο, αλλά αναφέρει πως μιλάει για ένα Αθηναίο γεροντάκο. Αυτός ο ογδοντάρης, καλοντυμένος κύριος έπαιρνε βόλτες στον Κολωνάκι και είχε τις τσέπες του γεμάτες καραμέλες που έδινε στα παιδιά. Μέχρι εκεί όμως, κανένα πλήθος, κανένα γέλιο, κανένα δάκρυ. Μα γιατί χρησιμοποίησε το όνομα του τότε ο δημιουργός; Απλά επειδή έψαχνε ένα τετρασύλλαβο όνομα και ο χρόνος όπως θα σας εξηγήσουμε στην συνέχεια ήταν πολύ πιεστικός! Ο Γαρύφαλος έτσι μπορούσε άνετα να ήταν Χαράλαμπος ή Αλέξανδρος! 

Οι συγκυρίες 

Ο Γιάννης Κιουρκτσόγλου είχε κάνει διασυνδέσεις με ανθρώπους του χώρου της μουσικής όπως τον Πουλικάκο, έτσι τον Οκτώβρη τους 1969 τον παίρνει τηλέφωνο ο παραγωγός στη Lyra, Τάσος Φαληρέας και του ζητάει να παρουσιαστεί την επόμενη μέρα με δείγμα από την δουλειά του. Μέχρι εκεί όλα καλά, αλλά υπήρχε μια μικρή λεπτομέρεια. Ο Κιουρκτσόγλου δεν είχε γράψει τραγούδι εδώ και 2 χρόνια! Είχε λιγότερο απο 24 ώρες να γράψει στίχο και μουσική και να ηχογραφήσει τουλάχιστον 2 τραγούδια. Η κατάσταση ήταν τόσο τραγελαφική που σκεφτόταν να κλέψει τραγούδια και να τα παρουσιάσει ως δικά του, ή να πάει με χαλασμένη κασέτα για να κερδίσει χρόνο! Μετά από ώριμη (!) σκέψη αποφάσισε να ηχογραφήσει ότι του ερχόταν στο νου και να πει στους παραγωγούς ότι υπάρχει και καλύτερη δουλειά και θα τους την παρουσίαζε σε καμιά βδομάδα. Πέντε λεπτάκια αργότερα το Γαρύφαλλε ήταν έτοιμο..τόσο απλά! 

Πάει λοιπόν γεμάτος άγχος το επόμενο πρωινό να συναντηθεί με τον διευθυντή της εταιρίας, και εκεί τα πράγματα πήγαν όσο χειρότερα μπορούσε να φανταστεί. Μια ο διευθυντής αρνούνταν πως είχε ραντεβού, μια δεν μπορούσαν να διαβάσουν τα ορνιθοσκαλίσματα του, μια τον είπαν άσχετο γιατί δεν άκουγε κλασσική μουσική.. το αποτέλεσμα ήταν να κάθεται να τον κοροϊδεύουν ο ιδιόρρυθμος Πατσιφάς και ο γνωστός Λάκης Παπαδόπουλος. Και όταν τελικά έβαλαν την κασέτα να παίζει, τα λόγια του παραγωγού τα λένε όλα «Παιδί μου, εσύ είσαι τελείως ατάλαντος γιατί δε βρίσκεις κάτι άλλο να κάνεις στη ζωή σου;» Ο Κιουρκτσόγλου τότε ζήτησε πίσω την κασέτα (γιατί δεν είχε καν δεύτερο αντίγραφο) αλλά ο Πατσίφας την κράτησε για να δουλευτούν τα τραγούδια και να γίνει η παραγωγή στο μέλλον. Ίσως έψαχνε απελπισμένα να κάνει δίσκο εκείνη την χρονιά η Lyra και μάζευε κομμάτια από δεξιά και αριστερά, αφού κράτησε το τραγούδι ενώ είχε χαρακτηρίσει τους στίχους γελοίους. Πράγματι όμως, μετά από πολλές ανεπιτυχείς δοκιμές να αλλάξουν οι στίχοι και μετά από μερικούς μήνες ηχογραφήθηκε το τραγούδι από τους Πελόμα Μπεκιου και όχι από την Πόπη Αστεριάδη όπως ήθελε ο παραγωγός τότε. 

Τραγουδάει ο Βλάσσης Μπονάτσος; 

Ω, μα όχι φυσικά! Αλήθεια, για ξανακούστε το τραγούδι και πέστε μου αν αυτή είναι η φωνή του Μπονάτσου! Στην γνωστή πρώτη εκτέλεση τραγουδάει ο Νίκος Δαπέρης (που παίζει και μπάσο) και ο Βλάσσης Μπονάτσος παίζει απλά κρουστά. Εκείνη την εποχή ο Βλάσης ήταν στην παρέα και ήθελε να μπει στο συγκρότημα αλλά δεν ήξερε κάποιο όργανο. Τελικά αγόρασε ακριβά το εισιτήριο του στην μπάντα, αφού όντας ο πλουσιότερος της παρέας αγόρασε τα όργανα, και έμαθε να παίζει κόνγκα για να δικαιολογεί την θέση του. Το συγκρότημα ονομάστηκε Πελόμα Μποκιού από συλλαβές από τα ονόματα τους. ΔαΠΕρης, ΛOγοθέτης, ΜΑρινάκης, ΜΠΟνατσος, ΚΙΟΥρκτσόγλου. Τα πράγματα χάλασαν μεταξύ Μπονάτσου-Κιουρτόγλου, όταν ο Μπονάτσος ισχυρίστηκε σε συνέντευξη πως έγραψε το τραγούδι και πως το ερμηνεύει. Στην μπάντα ακουγόταν χαζό να διεκδικήσει την ερμηνεία του τραγουδιού αφού ξεκάθαρα η φωνή δεν είναι δική του, αλλά ακόμα και μετά από τόσα χρόνια έμεινε χαραγμένο στην μνήμη του κόσμου πως η εκτέλεση είναι του Βλάσση Μπονάτσου! 

Ο τελευταίος είχε την χαρά να ηχογραφήσει το τραγούδι στην επανεκτέλεση των Going Through, 25 χρόνια μετά! Ο Γαρύφαλλός ήταν μάλιστα η πρώτη επιτυχία των Goin’ Through που τους έκανε γνωστούς το 1995. Το συγκρότημα πήρε την υπογραφή του Κιουρκτσόγλου για επανεκτέλεση του τραγουδιού, ακόμα και αν ο δημιουργός θεώρησε χάλια την νέα hip-hop εκτέλεση και δεν ήξερε καν πως θα τραγουδούσε ο Μπονάτσος. Όταν το έμαθε έγινε το «έλα να δεις» και ο Κιουρκτσόγλου δεν έβαλε νέα υπογραφή για προώθηση του τραγουδιού στο εξωτερικό, και έτσι μπήκε εμπόδιο στην επιτυχία της ίδιας του δημιουργίας!

ΣόπιλιΦ